Ömer PESEN Dış Ticaret Uzmanı & Ekonomi Ünv. Öğretim görevlisi

KOBİLER VE İHRACAT

Bugün Türkiye'de ihracatımızın ortalama olarak %85'inin sanayi sektörünün ürünlerinin olduğunu ve bu ürünleri üreten kesimin en az %94'ünün KOBİ nitelikli kuruluşlar olduğunu söylemek mümkün . Ancak KOBİ'lerin bu ihracattan aldıkları pay %8-10 civarındadır . Bir başka deyişle KOBİ'lerin ihracata katılma payları %8-10 oranındadır .

ABD , bazı Avrupa ülkeleri , Japonya ve bazı uzak doğu ülkelerinde bu oranın %30-50 arasında olduğu düşünülürse ülkemizdeki durumun ciddiyeti daha iyi görülür .

Buna göre , aşağıdaki yorumu yapmak mümkündür :

a ) Ülkemizda KOBİ'ler yeteri düzeyde ihracat yapmıyor veya yapamıyor ,
b ) Ülkemizde KOBİ'ler ihracat yapmak istiyor ancak ya yeterli olanaklar ve destekler sağlanmıyor veya ellerinden tutulup öğretilmiyor ,
c ) Bir lidere ihtiyaçları var ama danışmana ücret ödemeyi sevmiyorlar ,
d ) Eğitime ihtiyaçları var ama günlük mücadele içersinde görmezden geliyorlar .
e ) İhracat ve finansı konusunda çok elverişli devlet teşvikleri var ama bunları araştıracak kişiler yok.


Halbuki , ihracatın KOBİ'lere sağlayacağı faydalara şöyle bir bakarsak :

 Herşeyden önce , bir işletme ihracat sayesinde mevcut faaliyetlerinden daha çok kar elde edebilir . Çünkü , ihracat , ek müşteri demektir . Eğer bir işletme hem ülke içinde ürün satar ve hem de yurt dışına satış yaparsa ( ki biz buna ihracat diyoruz ) gelirlerini daha da arttırabilir . Böylelikle , ihracat sayesinde satışlar artarken birim ürün başına düşen genel giderler de düşer . Bunların doğal sonucu olarak da işletmenin karları artar .

 Ülke içinde ekonomik durgunluğun olduğu zamanlarda ihracat alanında faal olan işletmeler böyle zor günleri daha az sıkıntı ile atlatırlar .

 Ayrıca , bir ürün ülke içinde hayat seyrinin gerileme dönemine girmiş olabilir . Aynı ürünü yabancı bir ülkeye satarak onun hayat seyrini uzatmak mümkündür .

 Bir çok ürünün satışı mevsime bağlıdır ya da yıl içinde inişli-çıkışlı bir yol izler . İşletme ihracat sayesinde ürünün yurt içi satışları düştüğü zamanlarda bile normal faaliyetlerini sürdürebilir ve iş görenlerini geçici olarak işten çıkarma sıkıntısından kurtulabilir .

 Kalite , tasarım ve teknoloji konusunda çok değerli bilgiler sağlar ve kendi ürünlerinin değeri artar .

 Stok oluşmaya başladığında bunu ancak ihracatla aşabilir ve böylece stok maliyet yükünü taşımamış olur .

Yeni ekonomi ile birlikte küçük ve orta boy işletmeler daha çok gündeme gelmeye başlamıştır. Çünkü , büyük işletmelere göre , KOBİ'lerin üstünlükleri şöyle sıralanabilir :

 KOBİ'ler daha rekabetçi bir yapıya sahiptirler ,

 Daha fazla verimlidirler ,

 Yeni taleplere ve yeni teknolojilere kolaylıkla uyum sağlarlar ,

 Ekonomik krizlere karşı daha dayanıklıdırlar ,

 İstihdamı arttırmada ve gelir dağılımını düzeltmede daha başarılı rol oynarlar

ya da yukarıda saydıklarımızı yaparlarsa daha başarılı olurlar . KOBİ'ler , 1960'lı yıllardan itibaren batılı ülkelerin sanayileşmesinde öncü kuruluşlar olmuşlardır .

Yukarıda yer alan noktalardan hareketle , 21.yüzyılda KOBİ'lerimizin temel sorunlarına yönelik çözüm önerileri aşağıdaki gibi sıralanabilir :

 İlgili kurumlarımızın KOBİ'lere vereceği en önemli destek enformasyon , eğitim ve AR-GE desteğidir .

 Girişimcilerimiz teknolojiyi yakından takip etmeli ve yenilikçi düşünceye sahip olmalıdır .

 Tedarikçiler ve dağıtım kanallarıyla uzun vadeli ve güvene dayalı ilişkiler kurulması hedeflenmelidir .

 Çevresel şartlara duyarlı açık bir organizasyon yapısı oluşturulmalıdır .

 Çalışanların katılımına önem verilmeli ve sektördeki diğer kurumlarla iyi ilişkiler geliştirilmelidir .

 Esneklik sağlanmalıdır .

 Küreselleşmenin getirdiği geniş Pazar gibi önemli fırsatlar kaçırılmamalı ve yerel avantajlar iyi kullanılmalıdır .

 Başarının artık , tüm paydaşların ( hissedarların , müşterilerin , çalışanların , tedarikçilerin ve toplumun ) memnuniyetinin altında gizli olduğu unutulmamalıdır .

Yukarıda belirtilen önerilerin gerçekleştirilebilmesi ancak ve ancak üst yönetimin benimsediği çağdaş bir yönetim sistemine/anlayışına sahip olunmasına bağlıdır .

Yani temel kavramlar ; Eğitim , Toplam Kalite Yönetimi , Üretim ve İhracat olmalıdır .

Günümüzün rekabetiyle de ancak Kalite , Maliyet ve Hız üçlüsüyle başa çıkabiliriz . Bu da yine Toplam Kalite Yönetimi demektir .

Amaç ; KOBİ'lerin eline balık veya balık oltası vermek değil , onlara balık tutmasını öğretmektir .

---

 Kobiler ve İhracat